2.4 PHP'de Süper Global Değişkenleri

PHP süper küresel değişkenler, PHP betiği boyunca her yerden erişilebilen özel değişkenlerdir. Bu değişkenler, form verilerini toplamak, oturumları yönetmek, sunucu bilgilerini almak gibi birçok farklı amaç için kullanılır.

$GLOBALS

$GLOBALS değişkeni, tüm PHP betiğinde tanımlanan tüm değişkenlere global olarak erişmek için kullanılır.

<?php
$x = 10;
$y = 20;

function toplama() {
    $GLOBALS['z'] = $GLOBALS['x'] + $GLOBALS['y'];
}

toplama();
echo $z; // 30
?>

$_SERVER

$_SERVER değişkeni, başlıklar, yol ve komut dosyası konumu gibi bilgileri içeren bir dizi döndürür.

<?php
echo $_SERVER['PHP_SELF']; // Mevcut betik adı
echo "<br>";
echo $_SERVER['SERVER_NAME']; // Sunucu adı
echo "<br>";
echo $_SERVER['HTTP_HOST']; // Host başlığı
echo "<br>";
echo $_SERVER['HTTP_USER_AGENT']; // Kullanıcı ajan bilgisi
echo "<br>";
echo $_SERVER['SCRIPT_NAME']; // Betik adı
?>

$_REQUEST

$_REQUEST değişkeni, GET, POST ve COOKIE giriş değişkenlerini içeren bir dizi döndürür.

<?php
if ($_SERVER["REQUEST_METHOD"] == "POST") {
    $ad = $_REQUEST['ad'];
    if (empty($ad)) {
        echo "Ad boş!";
    } else {
        echo "Merhaba $ad";
    }
}
?>
<form method="post" action="<?php echo $_SERVER['PHP_SELF'];?>">
  Ad: <input type="text" name="ad">
  <input type="submit">
</form>

$_POST

$_POST değişkeni, HTTP POST yöntemini kullanarak gönderilen verileri toplamak için kullanılır.

<?php
if ($_SERVER["REQUEST_METHOD"] == "POST") {
    $ad = $_POST['ad'];
    echo "Merhaba $ad";
}
?>
<form method="post" action="<?php echo $_SERVER['PHP_SELF'];?>">
  Ad: <input type="text" name="ad">
  <input type="submit">
</form>

$_GET

$_GET değişkeni, URL'deki sorgu dizisi (query string) üzerinden gönderilen verileri toplamak için kullanılır.

<?php
if ($_SERVER["REQUEST_METHOD"] == "GET") {
    $ad = $_GET['ad'];
    echo "Merhaba $ad";
}
?>
<form method="get" action="<?php echo $_SERVER['PHP_SELF'];?>">
  Ad: <input type="text" name="ad">
  <input type="submit">
</form>

$_FILES

$_FILES değişkeni, HTTP POST ile yüklenen dosyaları yönetmek için kullanılır.

<?php
if ($_SERVER['REQUEST_METHOD'] == 'POST') {
    $dosya = $_FILES['dosya'];
    $hedef_dizin = "uploads/";
    $hedef_dosya = $hedef_dizin . basename($dosya["name"]);

    if (move_uploaded_file($dosya["tmp_name"], $hedef_dosya)) {
        echo "Dosya yüklendi: " . htmlspecialchars($dosya["name"]);
    } else {
        echo "Dosya yüklenirken bir hata oluştu.";
    }
}
?>
<form action="<?php echo $_SERVER['PHP_SELF']; ?>" method="post" enctype="multipart/form-data">
    Dosya Seç: <input type="file" name="dosya">
    <input type="submit" value="Yükle">
</form>

$_ENV

$_ENV değişkeni, ortam (environment) değişkenlerini içerir. Bu değişkenler, sunucu ortamındaki bilgilere erişmek için kullanılır.

<?php
echo 'Home: ' . $_ENV["HOME"];
echo "<br>";
echo 'Path: ' . $_ENV["PATH"];
?>

$_COOKIE

$_COOKIE değişkeni, HTTP çerezlerini (cookies) toplamak için kullanılır.

<?php
// Çerez ayarla
setcookie("kullanıcı", "John Doe", time() + 3600, "/");

// Çerezi oku
if(isset($_COOKIE["kullanıcı"])) {
    echo "Kullanıcı: " . $_COOKIE["kullanıcı"];
} else {
    echo "Kullanıcı çerezi ayarlanmamış.";
}
?>

$_SESSION

$_SESSION değişkeni, oturum değişkenlerini yönetmek için kullanılır. Oturumlar, kullanıcılar arasında verilerin kalıcı olmasını sağlar.

<?php
// Oturumu başlat
session_start();

// Oturum değişkenlerini ayarla
$_SESSION["kullanıcı"] = "John Doe";
$_SESSION["email"] = "[email protected]";

// Oturum değişkenlerini oku
echo "Kullanıcı: " . $_SESSION["kullanıcı"];
echo "<br>";
echo "Email: " . $_SESSION["email"];
?>

[!NOTE]

• $GLOBALS: Tüm global değişkenlere erişim sağlar.

• $_SERVER: Sunucu ve yürütme ortamı bilgilerini içerir.

• $_REQUEST: GET, POST ve COOKIE değişkenlerini toplar.

• $_POST: POST yöntemi ile gönderilen verileri toplar.

• $_GET: GET yöntemi ile gönderilen verileri toplar.

• $_FILES: Dosya yüklemelerini yönetir.

• $_ENV: Ortam değişkenlerini içerir.

• $_COOKIE: HTTP çerezlerini toplar.

• $_SESSION: Oturum değişkenlerini yönetir