4.9 Iterator

C++ dilinde iteratörler, bir koleksiyondaki elemanlara erişim sağlamak ve bu elemanlar üzerinde işlem yapmak için kullanılan bir araçtır. Iteratörler, klasik dizi indekslemesi yerine, koleksiyonlar arasında genel bir arayüz sunarak daha esnek bir veri erişimi sağlar. C++ Standard Template Library (STL) içerisinde geniş bir iteratör desteği bulunmaktadır.

Iteratörlerin Temel Özellikleri

1. Genel Erişim: Iteratörler, diziler, vektörler, listeler gibi farklı veri yapıları üzerinde kullanılabilir.

2. Dizisel Erişim: Iteratörler, bir dizi gibi art arda gelen elemanlara erişim sağlar.

3. Artış ve Azalış: Iteratörler, üzerinde dolaşmak için artırma (++) ve azaltma (--) operatörleri ile kullanılabilir.

4. Kapsamlı Kullanım: STL içinde yer alan birçok algoritma, iteratörler ile çalışacak şekilde tasarlanmıştır.

Iteratör Kullanımı

C++'ta iteratör kullanmak için, genellikle #include <iterator> veya ilgili koleksiyon kütüphanesini dahil etmeniz gerekir. Aşağıda iteratörlerin temel kullanımına dair örnekler bulunmaktadır.

Vektör ile Iteratör Kullanımı

#include <iostream>
#include <vector>

int main() {
    // Bir vektör oluşturma
    std::vector<int> sayilar = {1, 2, 3, 4, 5};

    // Vektör için bir iteratör oluşturma
    std::vector<int>::iterator it;

    // Elemanları yazdırma
    std::cout << "Vektör elemanları: ";
    for (it = sayilar.begin(); it != sayilar.end(); ++it) {
        std::cout << *it << " "; // Dereferans ile elemanı al
    }
    std::cout << std::endl;

    return 0;
}

List ile Iteratör Kullanımı

#include <iostream>
#include <list>

int main() {
    // Bir liste oluşturma
    std::list<std::string> isimler = {"Ali", "Ayşe", "Fatma", "Mehmet"};

    // Liste için bir iteratör oluşturma
    std::list<std::string>::iterator it;

    // Elemanları yazdırma
    std::cout << "Liste elemanları: ";
    for (it = isimler.begin(); it != isimler.end(); ++it) {
        std::cout << *it << " "; // Dereferans ile elemanı al
    }
    std::cout << std::endl;

    return 0;
}

Reverse Iteratörler

C++'ta tersine iteratörler (reverse iterators), bir koleksiyondaki elemanları ters sırayla dolaşmak için kullanılır.

#include <iostream>
#include <vector>

int main() {
    // Bir vektör oluşturma
    std::vector<int> sayilar = {1, 2, 3, 4, 5};

    // Tersine iteratör ile elemanları yazdırma
    std::cout << "Ters sıradaki vektör elemanları: ";
    for (std::vector<int>::reverse_iterator it = sayilar.rbegin(); it != sayilar.rend(); ++it) {
        std::cout << *it << " "; // Dereferans ile elemanı al
    }
    std::cout << std::endl;

    return 0;
}

Sonuç

C++ iteratörleri, koleksiyonların elemanlarına erişmek ve işlem yapmak için güçlü ve esnek bir araçtır. Farklı veri yapılarında kullanılabilir ve STL algoritmaları ile birlikte etkili bir şekilde çalışır.